13 augustus 2026

Laten we stellen dat het fris was in de auto deze ochtend. De thermometer gaf 4°C aan. Buiten voelde het nog frisser aan. Moedig buiten ontbeten want stilaan kwam de zon erdoor, niet dat ze al veel warmte gaf, maar toch. Voor vertrek nog wat gevonden afval opgeruimd en meegenomen. Na een goeie kilometer spotte ik het eerste rendier. Er zouden er nog verschillende volgen, maar dan voornamelijk in het bos grazend. Na ruim 50km grindweg sprintte er en vos over de weg de berm in, net voor het een asfaltbaan werd, zelfs ineens de E45, de Inlandsvägen. Gelukkig is deze snelweg niet te vergelijken met de Antwerpse ring. De snelheid varieert van 50 naar 70 naar 90 of 100km/u. Er zijn ook toegangswegen van huisjes die vanaf de weg vertrekken. Je kan er ook voetgangers of fietsers dubbelen. We komen vooral vanuit tegenovergestelde richting campers en enkele vrachtwagens tegen, met hier en daar een werkbus ertussen. Zo komen we opnieuw tot de poolcirkel. We waren na gisteren weer even een stuk naar het zuiden moeten rijden alvorens weer naar het noorden te kunnen gaan, vandaar dat we opnieuw de poolcirkel kruisten. Even halt gehouden voor een foto.

Daarna was het in rechte lijn naar Jokkmokk. Deze stad is voor de Samen een belangrijk centrum. In februari (meestal tegen het eind van de maand) vind er een grote happening plaats waarbij gedurende een week de Samen bijeenkomen. Er zijn dan verschillende markten en iedereen is in de typische kledij. Verder is er een nomadenschool met internaat. Voor ons was het als eerste vooral een tankbeurt. Daarna reden we naar de nieuwe kerk. Een groot wit gebouw met groene torens in neogotische stijl. De kerk werd al een aantal maal gerestaureerd en blijkbaar was het deze zomer ook weer nodig want ze was gesloten voor restauratiewerken.

Dan de auto maar geparkeerd aan het museum Ájtte, volgens reisgidsen het mooiste Sámi-museum van Zweden. Gelukkig is het nog steeds niet echt warm en kunnen we Timber in de auto laten. We betalen de inkom en krijgen te horen dat er gidsen met uitleg klaarliggen. Zelfs in het Nederlands. Het museum is thematisch ingedeeld: de komst van de eerste Samen, de kunst om te leven met beperkte middelen, de rivier, de klederdracht, de manier van wonen,….Een indrukwekkende opstelling waarbij het belang van de relatie tussen mens en natuur erg duidelijk wordt. We nemen de tijd om elke zaal rond te gaan maar alle bordjes lezen, dat lukte niet. Toch zijn we weer wat wijzer geworden. Wist je trouwens dat er 9 verschillende Sámi -gemeenschappen zijn en dus ook evenveel talen/dialeccten, klederdrachten…. Na de rondgang eten we in het restaurant nog een bord soep (broccolisoep met veel garnalen).

Onderweg had er al een paar maal een auto naar ons geflikkerd met zijn lichten. Eerste vraag was: branden onze lichten, antwoord van Leon: ja die staan aan. Misschien zijn er dieren op de weg, maar ook dat was niet het geval. Waarschijnlijk vinden ze het een leuke auto. Op de parking toch maar even nagekeken: de lichten stonden binnen wel aan maar brandden dus niet. Na bijna meer dan 1,5u zoeken werd de dader: een gesmolten zekering, onder de motorkap gevonden en vervangen. We hadden weer licht.

Een bezoek aan de botanische tuin stond nog op het programma. Dus daar naartoe gewandeld. Een heel andere opbouw dan deze in Hemavan. Groot, leuke wandelpaden, een kleine waterval, wat trappen en bruggen. De planten stonden per streek gerangschikt en duidelijk gelabeld. Een aangename wandeling waarbij we allebei dachten: als we hier zouden wonen, kwam ik er elke dag. Achter het toiletgebouw stonden nog bakken met groenten. In 1 van de bakken groeide een aardappelsoort die genetisch nergens gekend was, maar typisch voor de streek. Ze worden gekweekt om de soort in leven te houden. Hun smaak was amandelachtig (smaakte prima bij de vele vis van de Sámi) en het zijn grote knollen.

Na de tuin nog even naar de Gamla Kyrkan gewandeld. Het oude, rode, achthoekige kerkje. We staan aan het hek, willen net door de poort naar binnengaan, wanneer we een dame aan de deur zien staan friemelen. Ik vraag of ze de kerk net heeft gesloten. Antwoord: ja, morgen is ze weer open. Ik antwoord: “dan zijn we er niet meer, kan ze nu niet even weer open?” Antwoord terug: nee, ik maak geen overuren. Jammer maar helaas. Toch geprobeerd door de vensters foto’s te maken.

Dan terug naar de auto, even om boodschappen en zo weer verder naar ons doel voor morgen. Ondertussen is onze planning al helemaal overhoop gehaald omdat sommige nationale parken te ver liggen, te moeilijk bereikbaar zijn,…. We rijden Jokkmokk uit en zien rond de stad zeker 5 krachtcentrales liggen. Van sommige zijn de sluizen met Street art bewerkt. Een vrachtwagen belemmert het nemen van een foto. Naar wat ik me nog meen te herinneren van de uitleg in Luleå, zouden er 7 van zulke centrales rond de rivier Lule gebouwd zijn. Een grote stuwdam zorgt ervoor dat het water erachter niet meer zichtbaar is. Blijkbaar wordt de weg naar Kiruna verbreed, vernieuwd want na Gällivare komen we in wegwerkzaamheden terecht, deels grind, deels nieuwe asfalt. Gelukkig vinden we ook een afslag en uiteindelijk een slaapplek. Vanmorgen vergistte ik me toen ik dacht dat het vrijdag de dertiende was, maar na al wat er vandaag misliep, heb ik dat gevoel toch wel overgehouden.